Tập một mình ở nhà có một khó khăn riêng là không ai đánh giá giúp mình xem có đang tiến bộ hay không.
Vì sao cảm giác không đáng tin
- Dao động theo giấc ngủ và tâm trạng
- Thay đổi theo thời tiết và mức mệt
- Trí nhớ về tuần trước rất mờ
- Dễ đánh giá thấp tiến bộ chậm
- Một ngày xấu làm quên cả tháng tốt
Người ta rất khó nhớ chính xác mình đã ở mức nào bốn tuần trước.
Ghi chép đơn giản nhất
- Đánh dấu ngày đã tập
- Một cuốn sổ nhỏ hoặc tờ lịch
- Không cần viết dài
- Để ngay cạnh chỗ tập
- Ghi ngay sau khi tập
Chỉ cần đánh dấu ngày đã tập thôi cũng đủ cho thấy mức độ duy trì.
Những con số nên ghi
- Số lần thực hiện được
- Thời gian giữ được một tư thế
- Quãng đường đi được
- Thời gian hoàn thành một việc
- Mức kháng lực đang dùng
Số lần tăng từ tám lên mười hai là bằng chứng rõ ràng hơn nhiều so với cảm giác đỡ hơn.
Những mốc chức năng nên ghi
- Tự mặc áo được
- Đứng lên không cần vịn
- Đi được tới đâu
- Tự tắm được
- Bớt phải nhờ người khác
Những mốc này có ý nghĩa với cuộc sống hơn cả các con số đo được.
Ghi cả phản ứng của cơ thể
- Mỏi cơ hay đau bất thường
- Bao lâu thì hết
- Bài tập nào gây khó chịu
- Mức mệt sau buổi tập
- Giấc ngủ đêm đó
Những ghi chú này rất hữu ích khi báo lại với người trị liệu để điều chỉnh.
So sánh đúng khoảng thời gian
- Không so với hôm qua
- So theo tuần
- So theo tháng với mục tiêu dài hạn
- Nhìn xu hướng chứ không nhìn điểm
- Dao động lên xuống là bình thường
Nhìn theo xu hướng nhiều tuần cho thấy bức tranh khác hẳn so với nhìn từng ngày.
Khi số liệu không thay đổi
- Kiểm tra mức độ duy trì trước
- Xem có thực hiện đúng kỹ thuật không
- Xem có đủ mức thử thách không
- Cân nhắc yếu tố khác như giấc ngủ
- Báo lại để được điều chỉnh
Chương trình quá dễ thì cơ thể không có lý do gì để thay đổi thêm.
Khi số liệu đi xuống
- Xem có ốm hoặc mệt bất thường không
- Xem có bỏ tập một thời gian không
- Xem có triệu chứng mới không
- Không tự tăng cường độ để bù
- Báo lại nếu kéo dài
Sụt giảm sau một đợt ốm là bình thường, còn sụt giảm không rõ lý do thì cần được xem xét.
Dùng ghi chép để giữ động lực
- Nhìn lại chuỗi ngày đã duy trì
- Đọc lại mốc đã đạt
- Đặt mục tiêu nhỏ tiếp theo
- Chia sẻ tiến bộ với người nhà
- Ghi nhận cả việc duy trì được
Duy trì đều đặn trong ba tháng tự nó đã là một kết quả đáng ghi nhận.
Mang theo khi tái khám
- Đưa ghi chép cho người trị liệu xem
- Nói rõ mức độ thực hiện thật
- Nêu bài tập không làm được
- Nêu câu hỏi đã tích lại
- Giúp buổi tái khám hiệu quả hơn
Nói thật rằng mình chỉ tập được ba ngày mỗi tuần quan trọng hơn là nói cho vừa lòng.
Dùng ảnh và video
- Quay một động tác mỗi tháng
- Cùng góc máy và cùng điều kiện
- So sánh trực quan
- Cho người trị liệu xem
- Xin phép trước khi quay ở nơi công cộng
Video cùng một góc chụp cách nhau vài tháng cho thấy thay đổi mà mắt thường không nhận ra.
Theo dõi cả các yếu tố liên quan
- Giấc ngủ đêm trước
- Mức đau trong ngày
- Tâm trạng
- Thuốc có thay đổi không
- Những yếu tố này giải thích nhiều dao động
Một tuần ngủ kém thường kéo theo kết quả tập đi xuống mà không liên quan gì tới chương trình.
Đặt lịch nhìn lại
- Cuối mỗi tuần xem lại một lần
- Cuối tháng so với mục tiêu
- Ghi lại nhận xét ngắn
- Quyết định có cần hỏi lại không
- Đặt mục tiêu cho giai đoạn tới
Một vài phút cuối tuần nhìn lại giúp phát hiện sớm khi chương trình cần điều chỉnh.
Những sai lầm khi theo dõi
- Chỉ ghi khi thấy có tiến bộ
- Bỏ ghi khi bỏ tập
- Chỉ theo dõi mức đau
- So sánh với người khác
- Ghi quá chi tiết rồi bỏ cuộc
Hệ thống ghi chép phức tạp quá thường bị bỏ sau hai tuần, nên đơn giản là tốt nhất.
Chia sẻ ghi chép với người nhà
- Người nhà quan sát được điều mình không thấy
- Cùng ghi nhận những mốc đã đạt
- Nhắc nhau khi có buổi bị bỏ
- Cùng chuẩn bị câu hỏi cho buổi tái khám
- Giúp duy trì lâu hơn
Người nhà thường nhận ra thay đổi trong dáng đi hoặc cách cầm nắm trước cả chính người bệnh.
Cách nghĩ thực tế
- Cảm giác không đáng tin bằng ghi chép
- Ghi đơn giản để duy trì được
- So theo tuần và tháng
- Ghi cả mốc chức năng chứ không chỉ con số
- Mang theo khi gặp người trị liệu
Nội dung này mang tính thông tin chung; việc điều chỉnh chương trình cần do chuyên môn quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Nên ghi những gì?
Ghi ngày đã tập, số lần thực hiện được, cảm giác sau khi tập, và những việc mới tự làm được trong sinh hoạt.
Bao lâu thì nhìn lại một lần?
So sánh theo tuần và theo tháng thường hợp lý hơn so sánh theo ngày, vì thay đổi hằng ngày phần lớn là dao động.
Có cần đo bằng con số không?
Con số giúp so sánh khách quan, nhưng những mốc chức năng như tự mặc áo hay đi thêm được một đoạn cũng là chỉ số rất giá trị.
Khi nào cần báo lại cho người trị liệu?
Khi đau tăng rõ sau tập, khi không thực hiện được bài tập được giao, khi đã lâu không thấy thay đổi, hoặc khi đã đạt mục tiêu.