Câu hỏi nên tới trung tâm hay mời người tới nhà không có câu trả lời chung cho mọi trường hợp.
Lợi thế của trị liệu tại nhà
- Tập trong chính môi trường sinh hoạt thật
- Không mất công đi lại
- Người nhà dễ tham gia
- Thấy được các rào cản thật trong nhà
- Phù hợp khi đi lại khó khăn
- Người bệnh thoải mái hơn
Điều chỉnh nhà ở và tập trong chính không gian đó là thế mạnh mà trung tâm không có.
Hạn chế của trị liệu tại nhà
- Thiếu thiết bị chuyên dụng
- Không gian có thể chật
- Dễ bị gián đoạn bởi việc nhà
- Ít cơ hội tiếp xúc xã hội
- Người bệnh dễ ở luôn trong nhà
Ở nhà suốt ngày có cái giá của nó về mặt tinh thần và về sự tham gia xã hội.
Lợi thế của trung tâm
- Thiết bị đầy đủ hơn
- Không gian rộng để tập đi lại
- Nhiều chuyên ngành ở cùng nơi
- Gặp gỡ người cùng hoàn cảnh
- Việc ra khỏi nhà cũng là luyện tập
- Không khí tập trung hơn
Với nhiều người, việc chuẩn bị và ra khỏi nhà tới buổi tập đã là một phần của mục tiêu.
Hạn chế của trung tâm
- Đi lại tốn thời gian và sức
- Mệt trước khi vào tập
- Khó với người ở xa
- Môi trường tập không giống nhà
- Cần người đưa đi
Người mệt sẵn sau chuyến đi dài có thể không còn đủ sức cho buổi tập.
Theo giai đoạn phục hồi
- Giai đoạn đầu sau ra viện thường phù hợp tại nhà
- Khi đã đi lại được thì trung tâm có lợi thế
- Giai đoạn duy trì có thể tự tập tại nhà
- Đánh giá lại định kỳ ở nơi có chuyên môn
- Không cố định một hình thức suốt quá trình
Hình thức nên thay đổi theo giai đoạn chứ không chọn một lần rồi giữ nguyên.
Theo mục tiêu đang theo đuổi
- Mục tiêu về sinh hoạt trong nhà thì tại nhà thuận lợi
- Mục tiêu về sức mạnh cần thiết bị thì tới trung tâm
- Mục tiêu ra ngoài cộng đồng thì cần tập ngoài nhà
- Mục tiêu về giao tiếp có thể làm ở cả hai
- Bàn với người trị liệu về hình thức phù hợp
Tập lấy đồ trên kệ bếp chỉ thật sự sát khi làm ngay tại chính cái bếp đó.
Cách kết hợp
- Tới trung tâm định kỳ để đánh giá và điều chỉnh
- Tự tập theo chương trình ở nhà giữa các buổi
- Mời người tới nhà khi cần đánh giá môi trường
- Chuyển dần sang tự tập khi ổn định
- Giữ liên lạc để báo tiến triển
Kết hợp thường là phương án thực tế nhất về cả hiệu quả lẫn chi phí thời gian.
Chuẩn bị không gian tập tại nhà
- Một khoảng trống đủ rộng
- Bề mặt không trơn
- Ghế chắc chắn để vịn
- Đủ ánh sáng
- Cất dụng cụ ở chỗ dễ lấy
- Giảm gián đoạn trong giờ tập
Có một góc cố định dành cho việc tập giúp duy trì thói quen dễ hơn nhiều.
Khi mời người tới nhà
- Hỏi rõ về chuyên môn và kinh nghiệm
- Hỏi về quy trình đánh giá
- Yêu cầu kế hoạch bằng văn bản
- Hỏi cách phối hợp với bác sĩ điều trị
- Chuẩn bị không gian trước
Các câu hỏi về chuyên môn không thay đổi chỉ vì địa điểm là nhà mình.
Vai trò của người nhà
- Quan sát và học cách hỗ trợ
- Nhắc và cùng duy trì
- Báo lại những gì quan sát được
- Chuẩn bị không gian và dụng cụ
- Không làm thay khi người bệnh tự làm được
Ở nhà thì vai trò người nhà càng lớn vì không có ai khác nhắc nhở và theo dõi.
Về chi phí thời gian
- Tính cả thời gian đi lại
- Tính cả công người đưa đi
- Cân nhắc tần suất khả thi
- Chọn phương án duy trì được lâu dài
- Đừng chọn cái không theo nổi vài tuần
Phương án tốt nhất về lý thuyết mà gia đình không duy trì nổi thì không phải là phương án tốt.
Dấu hiệu nên đổi hình thức
- Đi lại trở thành gánh nặng quá lớn
- Không gian nhà không đáp ứng được mục tiêu mới
- Người bệnh ngày càng ít ra ngoài
- Đã qua giai đoạn cần thiết bị
- Mục tiêu thay đổi
Người bệnh dần không ra khỏi nhà nữa là dấu hiệu nên xem lại cách tổ chức.
Cách nghĩ thực tế
- Không có hình thức tốt nhất cho mọi người
- Chọn theo giai đoạn và mục tiêu
- Kết hợp thường là hợp lý
- Tính cả chi phí thời gian và sức lực
- Sẵn sàng đổi khi hoàn cảnh đổi
Nội dung này mang tính thông tin chung; lựa chọn cụ thể nên bàn với chuyên môn đang theo dõi.
Câu hỏi thường gặp
Trị liệu tại nhà có kém hiệu quả hơn không?
Không nhất thiết. Tại nhà có lợi thế là tập trong chính môi trường người bệnh sinh hoạt, còn trung tâm có lợi thế về thiết bị. Việc chọn tuỳ mục tiêu và giai đoạn.
Khi nào nên chọn trị liệu tại nhà?
Khi việc đi lại khó khăn, khi mục tiêu gắn với sinh hoạt trong nhà, hoặc trong giai đoạn đầu sau khi ra viện.
Khi nào nên tới trung tâm?
Khi cần thiết bị chuyên dụng, khi cần môi trường có nhiều điều kiện tập khác nhau, hoặc khi việc ra khỏi nhà cũng là một phần của mục tiêu.
Có thể kết hợp cả hai không?
Có, và nhiều trường hợp kết hợp là hợp lý nhất, ví dụ tới trung tâm định kỳ và tự tập theo chương trình ở nhà giữa các buổi.