Sau một đợt bệnh hay chấn thương, câu hỏi đi làm lại được chưa thường được trả lời quá đơn giản bằng có hoặc chưa, trong khi thực tế phức tạp hơn nhiều.
Vì sao công việc quan trọng
- Là nguồn thu nhập
- Là một phần bản sắc cá nhân
- Cấu trúc thời gian trong ngày
- Quan hệ xã hội
- Cảm giác có ích
Người nghỉ việc lâu thường mất dần nhịp sinh hoạt và quan hệ xã hội, chứ không chỉ mất thu nhập.
Nghỉ quá lâu có cái giá của nó
- Sức bền giảm dần
- Nhịp sinh hoạt xáo trộn
- Mất tự tin về khả năng
- Quan hệ nơi làm việc nhạt đi
- Quay lại càng khó hơn
Với nhiều tình trạng, chờ tới khi hoàn toàn hết triệu chứng mới quay lại là kỳ vọng không thực tế.
Đánh giá yêu cầu công việc
- Cần đứng hay ngồi bao lâu
- Có phải nâng vật nặng không
- Cần thao tác tay tinh vi không
- Cường độ tập trung
- Áp lực thời gian
- Điều kiện môi trường
Hai người cùng một chẩn đoán có thể quay lại được ở thời điểm rất khác nhau vì công việc khác nhau.
Đánh giá khả năng hiện tại
- Sức bền chịu được bao lâu
- Khả năng nâng và mang
- Tầm vận động và sức mạnh
- Khả năng tập trung
- Mức mệt sau hoạt động
Đo khả năng trong hoạt động kéo dài cho kết quả thực tế hơn nhiều so với đo một lần.
Quay lại theo bậc thang
- Bắt đầu bằng số giờ ít
- Tăng dần theo tuần
- Bắt đầu từ việc nhẹ nhất
- Thêm dần các đầu việc
- Có mốc đánh giá lại
- Điều chỉnh nếu quá sức
Kế hoạch tăng dần nên được viết ra và thống nhất với nơi làm việc chứ không để tự hiểu.
Điều chỉnh công việc
- Đổi thứ tự công việc trong ngày
- Thêm nghỉ ngắn giữa các việc
- Giảm hoặc chuyển một số đầu việc
- Đổi ca làm nếu cần
- Cho phép ngồi khi làm việc
Nhiều điều chỉnh không tốn gì mà lại quyết định việc người lao động trụ được hay không.
Điều chỉnh chỗ làm
- Chiều cao bàn và ghế
- Vị trí màn hình
- Dụng cụ có tay cầm phù hợp
- Thiết bị hỗ trợ nâng
- Kê chân nếu cần
- Ánh sáng đủ
Một chiếc ghế phù hợp đôi khi là can thiệp có hiệu quả rõ nhất đối với người đau lưng.
Quản lý sức bền trong ngày
- Xếp việc nặng vào lúc khoẻ nhất
- Xen kẽ việc nặng và nhẹ
- Nghỉ ngắn trước khi kiệt sức
- Không dồn hết vào một buổi
- Giữ sức cho cả tuần chứ không chỉ một ngày
Cố làm hết trong ngày đầu rồi kiệt sức cả tuần là kiểu thất bại rất hay gặp.
Trao đổi với nơi làm việc
- Nói rõ những gì làm được
- Nói rõ những gì cần điều chỉnh
- Đưa kế hoạch cụ thể
- Thống nhất mốc đánh giá lại
- Không nói quá cũng không giấu
Nói mình làm được mọi thứ rồi không trụ nổi gây khó cho cả hai bên hơn là nói thật từ đầu.
Với công việc chân tay
- Chú ý nâng và mang vật nặng
- Kỹ thuật nâng đúng
- Dùng thiết bị hỗ trợ
- Chia nhỏ tải trọng
- Luân phiên tư thế
Kỹ thuật nâng đúng không thay thế được việc giảm tải trọng khi khả năng chưa đủ.
Với công việc văn phòng
- Tư thế ngồi và bàn ghế
- Nghỉ mắt và đứng dậy định kỳ
- Khả năng tập trung kéo dài
- Khối lượng công việc
- Thời gian họp liên tục
Sau một số tình trạng, việc tập trung kéo dài mệt hơn cả hoạt động thể chất.
Sau tổn thương ảnh hưởng nhận thức
- Đánh giá trí nhớ và chú ý
- Giảm nhiễu ở chỗ làm
- Dùng danh sách và nhắc nhở
- Làm một việc một lúc
- Tăng khối lượng rất từ từ
Những khó khăn về nhận thức khó nhìn thấy từ bên ngoài nên hay bị đánh giá thấp.
Khi không quay lại công việc cũ được
- Xem xét đầu việc khác trong cùng nơi làm
- Xem xét nghề khác phù hợp hơn
- Đào tạo lại nếu có điều kiện
- Cần thời gian chấp nhận thay đổi
- Đây là quyết định lớn cần bàn kỹ
Chuyển hướng nghề nghiệp là quá trình dài và nó ảnh hưởng nhiều mặt chứ không chỉ là đổi việc.
Cách nghĩ thực tế
- Quay lại là quá trình chứ không phải cái công tắc
- Điều chỉnh công việc mở ra nhiều khả năng
- Tăng dần và có mốc đánh giá lại
- Nói thật về khả năng
- Giữ sức cho đường dài
Nội dung này mang tính thông tin chung; kế hoạch cụ thể cần được chuyên môn và nơi làm việc cùng thống nhất.
Câu hỏi thường gặp
Khi nào thì quay lại làm việc được?
Không có mốc chung cho mọi người. Nó phụ thuộc vào yêu cầu cụ thể của công việc và khả năng hiện tại, nên cần được đánh giá theo từng trường hợp.
Quay lại theo bậc thang là gì?
Là quay lại dần, bắt đầu bằng thời gian ngắn hoặc việc nhẹ hơn rồi tăng dần, thay vì trở lại toàn thời gian ngay lập tức.
Có nên nghỉ tới khi khỏi hoàn toàn không?
Với nhiều tình trạng, nghỉ quá dài lại làm việc quay lại khó hơn. Quan điểm hiện nay nghiêng về quay lại sớm với công việc được điều chỉnh phù hợp.
Ai giúp đánh giá việc này?
Người làm hoạt động trị liệu hoặc phục hồi chức năng lao động có thể đánh giá khả năng so với yêu cầu công việc và đề xuất điều chỉnh.