Người trị liệu thường nói rằng chương trình tốt nhất là chương trình người bệnh thật sự làm. Nhưng trong thực tế, phần lớn người bệnh không thực hiện đầy đủ những gì được giao.
Vì sao phần ở nhà quyết định
- Buổi trị liệu chỉ vài giờ mỗi tuần
- Cơ thể thay đổi nhờ lặp lại đều đặn
- Kết quả tỷ lệ với tổng lượng tập
- Không ai tập thay được
- Đây là điểm khác biệt lớn nhất với các điều trị khác
Với thuốc thì chỉ cần uống, còn với trị liệu thì hiệu quả phụ thuộc trực tiếp vào nỗ lực của người bệnh.
Các rào cản thường gặp
- Quên
- Không có thời gian
- Không nhớ cách làm
- Không thấy tiến bộ nên nản
- Tập thấy đau nên ngại
- Không hiểu vì sao phải tập bài đó
Rào cản cuối cùng thường bị bỏ qua nhưng nó ảnh hưởng rất lớn tới khả năng duy trì.
Hiểu vì sao mình tập
- Hỏi bài này nhằm vào cái gì
- Hỏi nó liên quan thế nào tới mục tiêu của mình
- Hiểu rồi thì dễ duy trì hơn nhiều
- Cũng biết được khi nào cần điều chỉnh
- Đây là câu hỏi nên đặt ra ngay từ đầu
Người hiểu rằng bài tập này giúp mình leo được cầu thang sẽ kiên trì hơn nhiều so với người chỉ làm theo lời dặn.
Xây dựng thói quen
- Gắn với một việc đã làm hằng ngày
- Ví dụ sau khi đánh răng buổi sáng
- Đặt lịch nhắc trên điện thoại
- Để dụng cụ ở nơi nhìn thấy
- Cùng một giờ mỗi ngày
- Bắt đầu ngắn để dễ duy trì
Gắn vào một thói quen đã có sẵn hiệu quả hơn nhiều so với việc cố nhớ ra.
Chương trình phải thực tế
- Nói thẳng về quỹ thời gian của mình
- Chương trình dài không làm được thì vô dụng
- Năm phút mỗi ngày tốt hơn ba mươi phút mỗi tuần
- Có thể chia nhỏ trong ngày
- Người trị liệu điều chỉnh được nếu được báo
Người bệnh thường ngại nói rằng mình không làm được, nhưng đó chính là thông tin người trị liệu cần.
Làm đúng kỹ thuật
- Kỹ thuật ảnh hưởng tới hiệu quả
- Quay video tự xem
- Tập trước gương
- Nhờ người trị liệu kiểm tra lại
- Hỏi ngay khi không chắc
- Không tự sáng tạo thêm động tác
Quay video là cách đơn giản để phát hiện sai sót vì cảm giác về động tác của mình thường khác thực tế.
Về cảm giác đau khi tập
- Khó chịu nhẹ có thể chấp nhận
- Đau tăng dần trong lúc tập thì nên dừng
- Đau kéo dài nhiều giờ sau là quá sức
- Báo với người trị liệu thay vì tự bỏ
- Chương trình có thể được điều chỉnh
Bỏ tập vì đau mà không báo là tình huống phổ biến, trong khi chỉ cần điều chỉnh là tiếp tục được.
Ghi chép để theo dõi
- Ghi những ngày đã tập
- Ghi số lần và mức tải
- Ghi cảm giác sau khi tập
- Mang theo khi tái khám
- Giúp thấy tiến bộ rõ hơn cảm nhận
Nhìn lại bảng ghi sau một tháng thường cho thấy tiến bộ mà cảm nhận hằng ngày không nhận ra.
Khi tiến bộ chững lại
- Là hiện tượng bình thường
- Không phải dấu hiệu thất bại
- Báo với người trị liệu để điều chỉnh
- Có thể cần tăng độ khó
- Hoặc thay đổi bài tập
- Không tự bỏ cuộc
Cơ thể thích nghi với mức tập quen thuộc, nên chững lại thường có nghĩa là đã tới lúc tăng độ khó.
Khi đã thấy đỡ
- Không bỏ tập ngay
- Đây là sai lầm phổ biến nhất
- Chuyển sang chương trình duy trì
- Giảm tần suất nhưng không bỏ hẳn
- Hỏi người trị liệu về chương trình dài hạn
Bỏ tập ngay khi hết triệu chứng là lý do phổ biến nhất khiến vấn đề quay lại sau vài tháng.
Khi hoàn cảnh thay đổi
- Bận rộn, đi công tác, ốm
- Không coi việc lỡ vài ngày là thất bại
- Quay lại ngay khi có thể
- Có phiên bản rút gọn cho ngày bận
- Điều quan trọng là tỷ lệ tổng thể
Người bỏ cuộc thường không bỏ vì một tuần lỡ mà vì coi tuần đó là bằng chứng rằng mình không làm được.
Tập ở đâu và với gì
- Phần lớn bài tập không cần thiết bị
- Dây kháng lực là đầu tư nhỏ và hữu ích
- Ghế và tường có thể dùng làm điểm tựa
- Không cần không gian lớn
- Không cần tới phòng tập
Rào cản về thiết bị thường là cái cớ hơn là lý do thật, vì hầu hết bài tập chỉ cần cơ thể và một chỗ đứng.
Cách nghĩ thực tế
- Kết quả nằm trong tay người bệnh
- Đều đặn quan trọng hơn hoàn hảo
- Nói thật với người trị liệu về việc mình làm được gì
- Hiểu vì sao mình tập
- Duy trì sau khi đã đỡ
Nội dung này mang tính thông tin chung; chương trình tập cụ thể phải do chuyên môn thiết kế cho từng người.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao bài tập ở nhà lại quyết định kết quả?
Vì buổi trị liệu chỉ chiếm vài giờ trong cả tuần. Thay đổi thật đến từ việc lặp lại đều đặn, và phần đó nằm ở nhà.
Làm sao nhớ tập mỗi ngày?
Gắn việc tập với một thói quen đã có sẵn, đặt lịch nhắc, để dụng cụ ở nơi nhìn thấy, và bắt đầu với chương trình ngắn mà làm được.
Tập sai kỹ thuật có sao không?
Có thể kém hiệu quả hoặc gây khó chịu. Nên nhờ người trị liệu kiểm tra lại, quay video tự xem, và hỏi khi không chắc.
Nếu không có thời gian thì sao?
Nói thẳng với người trị liệu để chương trình được rút gọn cho phù hợp. Một chương trình ngắn làm được mỗi ngày tốt hơn chương trình dài không bao giờ làm.